5.1.1 పదాది యకార ప్రయోగాలు

జావళీలలో పదాది యకారాది పదాలు కనిపిస్తాయి. వ్యవహార భాషలో పదాది యకారం తెలుగు నాట ప్రచురంగా ఉండేదని చెప్పడానికి ఈ జావళీలలోని పదాది యకారం మంచి ఉదాహరణ.

యంతపచారము	యవ్వరికైనా	యింత దుఃఖము
యిన్నాళ్ళవలె గాదు	యీశ్వరాజ్ఞ యేమో	యెంతని నే నిటువేడుదు
యెంత పాపమింతినైతినే చెలి	యెంతటి మాయ జేసే	యెందాక జూచిన
యెందుకురా కోపము	యెటువలె సైతురా	యెట్లు సైతురా
యెమ్మికాడు	యేమందునె చెలియా	యేమని సహియింతునే
యేమి సేతు సామి	యేమొగాని	యేరా మోడిసేయ
యేల బొంకితివి	యేలర నాపై చాలుర మోహము	యే లలనామణి

యావత్తు చేర్చి అచ్చు వేయడం ఇక విశేష ప్రయోగం. పాడడంలో కూడా యావత్తుతోనే పాడడం కనిపిస్తోంది, వినిపిస్తోంది.

అరమనియాలరా	చెలి మనక్యాలనే	తగున్యాలరా
తిరిగి చూడన్యాలనే	తోడి త్యావే	పక్కకు త్యావే
బూటకమ్యాలర	నిదుర్యాలక యుంటినే	చలమ్యాలనే
వాని కౌగిట మనక్యాలనే	పోపోవే చెలయారాప్యాలనే	రంగుల విడమ్యాలనే

ఈనాడు “ఏల” అనే చోట జావళీలలో “యాల” అనే హల్లుతో అచ్చు వేయడం, పాడడం కనిపిస్తోంది.

ఇకయాలనె	ఇటు సాహసము యాల నాపై	ఉంగలింపుయాలనె
కోపము రాదా యవ్వరికైనా	కౌగలింపు యాలనే