8.6.1 రాగాలాపన కాలం – మరిన్ని ఉదాహరణలు

ఉమ్మడి సెట్టి వెంకట సామి నాయుడు గారు రచించిన “సంగీత విద్యా దర్పణము” అనే గ్రంథంలో గల శ్లోకాలలో పెక్కులు సంగీత దర్పణ శ్లోకాలుగానే కనిపిస్తున్నాయి. రాగకాల నిర్ణయం చేసేటప్పుడు శ్రీమాన్ సింగరాచార్యుల “నాయక లోచనం” (*** ఇది గాయక లోచనం అయి ఉండవచ్చా? ***) లోని శ్లోకాలనే తాత్పర్యాలతో రాశారని కూడా తెలుస్తోంది.

“గాన భాస్కరం” అనే ఈ గ్రంథం కూడా రాగాలాపన కాల విషయంలో కొన్ని విషయాల్ని ప్రస్తావించింది.

ప్రాతః కాలంలో అనగా వేకువ జామున 3 గం॥మొదలు 6 గం॥వరకు పాడదగిన రాగాలు:

1. దేశాక్షి
2. దేవగాంధారి
3. భాండీ
4. ధన్యాసి
5. మారువా
6. దేవక్రియా
7. మందారీ
8. గౌరీ
9. భూపాలము

ఈ రాగాలు సంగమ కాలంలో అనగా ఉదయం 6 గం॥ వరకూ పాడదగిన రాగాలు: (*** ముద్రారాక్షసం అయి ఉండవచ్చా? 6 గం॥ నుండి 9 గం॥ వరకు అని చెప్పి ఉండాలేమో ***)

1. కురంజి
2. సాహుళీ
3. ఘంటారవము
4. రామక్రియ
5. బిలహరి
6. మలహరి
7. ముఖారి
8. యమునా
9. దేగుప్తీ
10. భైరవి

(To be continued. Last edited 3 Jan 2026)