8.6.1 రాగాలాపన కాలం – మరిన్ని ఉదాహరణలు

ఉమ్మడి సెట్టి వెంకట సామి నాయుడు గారు రచించిన “సంగీత విద్యా దర్పణము” అనే గ్రంథంలో గల శ్లోకాలలో పెక్కులు సంగీత దర్పణ శ్లోకాలుగానే కనిపిస్తున్నాయి. రాగకాల నిర్ణయం చేసేటప్పుడు శ్రీమాన్ సింగరాచార్యుల “నాయక లోచనం” (*** ఇది గాయక లోచనం అయి ఉండవచ్చా? ***) లోని శ్లోకాలనే తాత్పర్యాలతో రాశారని కూడా తెలుస్తోంది.

“గాన భాస్కరం” అనే ఈ గ్రంథం కూడా రాగాలాపన కాల విషయంలో కొన్ని విషయాల్ని ప్రస్తావించింది.

ప్రాతః కాలంలో అనగా వేకువ జామున 3 గం॥మొదలు 6 గం॥వరకు పాడదగిన రాగాలు:

  1. దేశాక్షి
  2. దేవగాంధారి
  3. భాండీ
  4. ధన్యాసి
  5. మారువా
  6. దేవక్రియా
  7. మందారీ
  8. గౌరీ
  9. భూపాలము

ఈ రాగాలు సంగమ కాలంలో అనగా ఉదయం 6 గం॥ వరకూ పాడదగిన రాగాలు: (*** ముద్రారాక్షసం అయి ఉండవచ్చా? 6 గం॥ నుండి 9 గం॥ వరకు అని చెప్పి ఉండాలేమో ***)

  1. కురంజి
  2. సాహుళీ
  3. ఘంటారవము
  4. రామక్రియ
  5. బిలహరి
  6. మలహరి
  7. ముఖారి
  8. యమునా
  9. దేగుప్తీ
  10. భైరవి

మధ్యాహ్న కాలంలో – అనగా పగలు 9 గం॥ మొదలు 12 గం॥ వరకు పాడదగిన రాగాలు:

  1. మేఘరంజి
  2. సారంగ
  3. భల్లాతి
  4. మధ్యమావతి
  5. దేశి
  6. నీలాంబరి
  7. మంగళ దేశిక
  8. శ్రీ రాగం

పర దినంలో – అనగా పగలు 12 గం॥ మొదలు 3 గం॥ వరకు పాడదగిన రాగాలు:

  1. మోహన
  2. కల్యాణి
  3. కాఫి
  4. ఘూర్జరి
  5. శంకరాభరణం
  6. పూర్వి
  7. వసంత

సాయంకాలంలో – అనగా మధ్యాహ్నం 3 గం॥ మొదలు 6 గం॥ వరకు పాడదగిన రాగాలు:

  1. నారాయణి
  2. హిందోళి
  3. సౌరాష్ట్ర
  4. తోడి
  5. రామళి
  6. గౌరి
  7. వరాళి
  8. పంతువరాళి
  9. ఉసేని
  10. మాళవి
  11. లలితా

పూర్వ రాత్రిలో – అనగా సాయంత్రం 6 గం॥ మొదల్ 9 గం॥ వరకు పాడదగిన రాగాలు:

  1. వేళావళి
  2. కాంభోజి
  3. సావేరి
  4. బేగడ
  5. పున్నాగ
  6. నాట

మధ్య రాత్రి – అనగా రాత్రి 9 గం॥ మొదలు 12 గం॥ వరకు పాడదగిన రాగాలు:

  1. గుండక్రియ
  2. మనోహరి
  3. మంగళ కైశికి
  4. కేదారి
  5. ఆహిరి
  6. అసావేరి
  7. బంగాళ
  8. బౌళి

పరరాత్రి – అనగా రాత్రి 12 గం॥ మొదలు 3 గం॥ వరకూ పాడగగిన రాగాలు:

  1. జోగిని
  2. చిత్రవేళ
  3. కర్ణాట
  4. సురటి
  5. మంజరి

ఎల్లవేళలా పాడదగిన రాగాలు:

  1. తోడి
  2. మాయామాళవగౌళ
  3. మోహన
  4. శంకరాభరణం
  5. హంసధ్వని
  6. శుద్ధ సావేరి
  7. కేదారం
  8. చక్రవాకం
  9. ఖరహరప్రియ
  10. శ్రీరంజని
  11. హరికాంభోజి
  12. కాంభోజి
  13. పంతువరాళి
  14. భైరవి
  15. ఆనందభైరవి
  16. దర్బారు
  17. వసంత
  18. కీరవాణి
  19. ఖమాస్
  20. అఠాణ
  21. దేవగాంధారి
  22. శ్రీరాగం
  23. వీర వసంతం
  24. శరావతి
  25. తరంగిణి
  26. సౌరసేన
  27. సౌరాష్ట్రం
  28. పూర్వి
  29. గౌళిపంతు
  30. మారువ
  31. సావేరి
  32. మాళవ పంచమం
  33. పూర్ణ పంచమం
  34. ఫరజు
  35. ఆరభి
  36. బేగడ
  37. కల్యాణి
  38. షణ్ముఖప్రియ
  39. సురటి
  40. కేదారగౌళ

ఉదయం పాడదగిన రాగాలు:

  1. బిలహరి
  2. ధన్యాసి
  3. గౌరీవేళవళి
  4. సావేరి

మధ్యాహ్నం పాడదగిన రాగాలు:

  1. మధ్యమావతి
  2. సారంగ
  3. ముఖారి

సాయంకాలం పాడదగిన రాగాలు:

  1. రీతిగౌళ
  2. నాటకురంజి
  3. నాట
  4. పూర్వికల్యాణి
  5. హరికేదారగౌళ

రాత్రి పాడదగిన రాగాలు:

  1. శహాన
  2. నీలాంబరి
  3. యదుకుల కాంభోజి